هلیکوباکتر پیلوری گونهای از باکتری هلیکوباکتر بوده و شایعترین موجود ذرهبینی است که انسانهارا در بعد جهانی مبتلا به عفونت ساخته است. بیش از نیمی از مردم دنیا آلوده به این باکتری هستند. باکتری مذکور عامل اصلی بیمارییهایی مثل زخم معده و ناراحتیهای معده و ابتدای روده محسوب میشود. آمار مبتلایان به این میکروب در کشورهای جهان سوم و ایران درصد بسیار بالاتری دارد (حدود 74درصد از جمعیت بالای سی و پنج سال در ایران).
هلیکوباکتر پیلوری اصولاً باکتری مارپیچی میباشد، اما میتواند به شکل کروی هم تغییر شکل پیدا کند که این شکل هم قابل زیستن و بیماری زاست، اما غیر قابل کشت (در محیط آزمایشگاهی) میباشد وبه مخاط معده متصل میشود (در کل در هر دو شکل قابل زیست و بیماری زاست).
ابعاد و اندازه
طول آن ۳ و قطر آن حدوداً نیم میکرومتر است. کم هوازی است و به وسیله آنزیم هیدروژناز با تجزیه ملکول هیدروژن تولید انرژی میکند.این باکتری همچنین تعدادی آنزیم تولید میکند که از مهم ترین آنها میتوان سه آنزیم اکسیداز، کاتالاز و اورهآز را نام برد (که هر کدام مصرف خاصی برای باکتری دارند).
نکته مهم دیگر در مورد هلیکوباکتر پیلوری وجود پمپی در سطح این باکتریست، این پمپ پروتن (k+ / H+ ATPase) مشابه پمپی است که در سلولهای دیوارهای بطور طبیعی وجود دارد. باید اضافه کنم وجود این پمپ درباکتریها غیر عادی است، کار این پمپ این است که میتواند گرادیان پروتون (یون مثبت) رابه نسبت یک میلیونیوم در دو طرف دیواره نگهداشته و هر یون مثبتی را که به درون باکتری راه پیدا میکند به بیرون انتقال بدهد. در محیط معده به خاطر وجود اسید معده یون پروتون به میزان زیادی وجود دارد که اگر وارد باکتری بشود باعث نابودیش میشود، برای بر طرف کردن این مشکل این پمپ در سطح باکتری به وجود آمده، و یونهای مثبتی را که وارد باکتری بشوند به سرعت از باکتری خارج میکند.
هلیکوباکتر پیلوری یک ارگانیسم گرم منفی میکروآئروفیلیک کند رشد است که در معده و اثنی عشر یافت شده و با تعدادی از بیماریهای معدی-اثنی عشری ارتبط دارد. این باکتری با تولید فراوان آنزم اوره آز که یک فاکتور ویرولانس می باشد و می تواند جهت تشخیص بکار رود، مشخص می گردد.
هیلوباکتر پیلوری علت اکثر موارد زخمهای معده است و باعث بروز بعضی از سرطانهای گوارشی شده و مهمترین علت ایجاد سرطان معده محسوب میشود، اما این میکروب در همه افراد ایجاد سرطان نمیکند، حدود ۱۵٪ از بیمارانی که عفونت طولانی مدت دارند ممکن است یک یا چندین عارضه در آنها ایجاد شود.
طبق تخمینها حدود۵۰-۲۵ درصد افراد کشورهای توسعه یافته و تا ۷۰ الی ۹۰٪ افراد در کشورهای در حال توسعه آلوده به این باکتری هستند. در مناطق در حال توسعه ممکن است تا ۸۰٪ جمعیت تا سن ۲۰ سالگی به این عفونت آلوده شوند. هر چه سن بالاتر برود احتمال گرفتار شدن فرد هم بیشتر میشود.
وضع بد اجتماعی، اقتصادی و تحصیلات کمتر از عواملی هستند که احتمال بروز این عفونت را در فرد بالا میبرد. از عوامل دخیل دیگر تراکم جمعیت، زندگی در شرایط غیر بهداشتی، غذا یا آب آلوده و تماس با محتویات معده افراد آلوده را میتوان نام برد. انتقال این بیماری از راه فرد به فرد، و عمدتاً از راههای دهانی-دهانی یا دهانی-مدفوعی انجام میشود.

+ نوشته شده در چهارشنبه نهم آذر ۱۳۹۰ ساعت 17:20 توسط مينا ميرزادگان
|